ناجهنده . و عرق النساء : بيمارى كه كجوك و قوين و كهنكو نيز گويند . عرق ( araq ) ا . ع . خوى انسان و ديگر حيوانات و ترى كه از تن آنان تراوش كند و گاه در غير حيوان هم گويند . و ترى ديوار . و ردهء ديوار . و خاك . و اندك از خاك . و شير و لبن . و رستهء خرما بنان . و رستهء خشت خام . و رستهء خشت ديوار . و رستهء بنا . يق : قد بنى البانى عرقا و عرقين اى صفا و صفين . و راه كوه . و بينى كوه . و آثار پيروى شتران مر يكديگر را . و مويز . و انجير . وصف اسبان . و صف مرغان . و هر چه صف زده باشد . ج : اعراق و عرقات . و بورياى از برگ خرما بافته كه هنوز زنبيل نساخته باشند . و زنبيل از برگ خرما . و تك اسب . يق : جرى الفرس عرقا او عرقين اى طلقا او طلقين . و عرق التمر : دو شاب خرما . و ما اكثر عرق ابله اى نتاجها . و عرق الجبين : شدت سكرات مرگ . و مشقت طلب حلال . و عرق الخلال : آنچه به نظر دوستى دهند از عطيه . و عرق القربة : كنايه از سختى و خجالت و كوشش و مشقت است زيرا مشك وقتى عرق كند بوى وى بد مىگردد و بد بو مىشود اولان القربة ما لها عرق فكانه تجشم محالا او عرق القربة سفيفة منسوجة من خوض يجعلها حامل القربة على صدره او معناه تكلف مشقة كمشقة حامل القربة يعرق تحتها من ثقلها . و قيل : العرق انما هو للرجل لا للقربة و اصله ان القرب انما يحملها الاماء و من لا معين له و ربما افتقر الرجل الكريم و احتاج الى حملها بنفسه فيعرق لما يلحقه من المشقة و الحياء من الناس فيقال : تجشمت لك عرق القربة . عرق ( araq ) ا . ع . ج . عرقة . عرق ( araq ) م . ع . عرق عرقا ( از باب سمع ) : سست گزديد . و نيز عرق : سود كردن . و بچه گرفتن از شتران . و خوى كردن . عرق ( araq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خوى و ترى كه از تن انسان و حيوان تراوش كند . و آبى كه از درون كوزه و جز آن بيرون تراود . و محصول مقطرى كه از تقطير مايعات در قرع و انبيق و جز آن بدست مىآيد . و مايع مسكرى كه از تقطير انگور و يا كشمش و يا خرماى تخمير شده بدست آرند و آن را عرق انگور و عرق كشمش و يا عرق خرما و تا هو نيز مىنامند . و هر مايعى كه مانند قطرات خرد بر سطح چيزى نشيند . و عرق استخوان : هر چيز خائيده و جاويده شده . و عرق بهار : مايعى خوش‌بو كه از تقطير بهار نارنج و ديگر مركبات با آب بواسطهء ديگ و نيچه كشند . و عرق كردن : چيزى به كسى دادن . و خجل شدن و خجالت كشيدن . و خوى كردن . و عرق گل : گلاب . عرق ( areq ) ص . ع . لبن عرق : شيرى كه مزهء وى از خوى شترى كه بر آن بار كرده باشند بر گرديده باشد . و مكان عرق : جاى هموار . و نيز عرق : عرق دار و خوى دار . عرق ( oraq ) ص . ع . رجل عرق : مردى كه بسيار عرق كند . عرق ( oroq ) ع . ج . عراق . عرقا ( erq ) ا . پ . نام قصبه‌اى در حوالى دمشق . عرقاة ( arq t ) ا . ع . آب صاف . عرفاة ( arq t ) م . ع . عرقيت الدلو عرقاة : چوب چنبر ساختم براى آن دول . عرقاة ( arq t ) و ( erq t ) ا . ع . بن و اصل مال . و بيخ درخت كه از آن بيخهاى ديگر برآيد . و قولهم : استاصل الله عرقاتهم : بركند خداى بيخ و بن ايشان را ( ان فتحت اوله فتحت آخره و هو الاكثر و ان كسرته كسرته على انه جمع عرقة ) . عرقات ( araq t ) ا . ع . چوب نخستين دول . و ج . عرق . و ج . عرقة . عرقال ( erq l ) ا . ع . مرد كج رو كه به راه مستقيم نيايد و ثبات نورزد . عرق آلود ( araq - lud ) و عرق آلوده ( araq - lude ) ص . پ . پوشيده شده از خوى و عرق . عرق‌انگيز ( araq - angiz ) ص . پ . معرق و خوى آورنده . عرقان ( arq n ) ص . ع . عرق دار و خوىدار . عرقبة ( arqabat ) م . ع . عرقبت الدابة عرقبة : عرقوب ستور را بريدم تا بيفتد . و يا برداشتم هر دو عرقوب آن را تا ايستاده گردد . و عرقب الرجل : حيله نمود آن مرد . عرقة ( arqat ) ا . ع . راه در كوه . عرقة ( erqat ) ا . ع . بن و بيخ . و اصل مال . و بيخ درخت كه از آن بيخهاى كوچكتر برآيد . و نام شهرى در شام . عرقة ( araqat ) ا . ع . چوبى كه در ميان دو ساق ديوار در پهنا نهاده . و يك رستهء از خشت و بنا . يق : بنى عرقة و عرقتين . و يك رستهء از اسب و از مرغ و مانند آن . و زنبيل از برگ خرما بافته . و تازيانه‌اى كه بدان مىزنند . و طره و نوار گرداگرد خيمه . و نوارى كه بدان اسيران را بندند . ج : عرق و عرقات . و راه كوه . و بينى كوه در هوا برآمده . عرقة ( oraqat ) ص . ع . مرد بسيار خوى و عرق . عرقچين ( araq - c ? in ) ا . پ . نوعى از كلاه نازك كه نوعا در زير كلاه بر سر گذارند . و قطيفه و هر چيز كه بدان عرق پاك كنند . عرق دار ( araq - d r ) م ف . پ . داراى عرق و در حالت عرق .